50 Yıl Önce Kaçan Fırsat

50 Yıl Önce Kurulabilseydi, Hatay Bir Sanayi Kenti Olacaktı

6 Şubat depremlerinin ardından Hatay yalnızca yapılarını değil, kentin hafızasını ve geçmişle kurduğu bağı da büyük ölçüde kaybetti. Bugün Antakya sokaklarında sıkça duyulan “Eskiden burada ne vardı?” sorusu, kentin belleğinde açılan derin boşluğu gözler önüne seriyor. Bu boşluğu dolduran nadir izlerden biri ise arşivlerde kalan eski bir gazete kupürü.

10 Şubat 1970 tarihli Antakya Toplumcu Halk Gazetesi’nde yayımlanan bir haber, Hatay’ın sanayi geleceğine dair yarım kalan büyük bir hayali ortaya koyuyor. Haberde, Almanya’da çalışan Hataylı işçilerin kurduğu Güven Tarım Aletleri A.Ş. öncülüğünde, kentte halka açık bir şirket kurma girişimi anlatılıyor. Söz konusu girişimin hayata geçmesi hâlinde Hatay’ın, bugün Konya ve Kayseri gibi sanayi kentleriyle yarışabilecek bir potansiyele ulaşabileceği vurgulanıyor.

Yurt dışında çalışan işçilerin birikimlerini memleketlerine yatırarak üretime dayalı bir kalkınma modeli oluşturmayı hedefleyen bu adım, dönemi için oldukça ileri bir vizyon taşıyordu. Ancak çeşitli nedenlerle tamamlanamayan proje, Hatay’ın sanayileşme yolunda kaçırdığı önemli fırsatlardan biri olarak tarihe geçti.

Aradan geçen yarım asrın ardından bu girişimden geriye yalnızca bir gazete kupürü ve güçlü bir “keşke” kaldı. Buna rağmen söz konusu haber, Antakya’nın geçmişte sahip olduğu hedefleri, toplumsal dayanışma anlayışını ve üretim odaklı bakış açısını göstermesi açısından bugün hâlâ büyük bir anlam taşıyor.

Depremle birlikte kent dokusu kadar kent hafızasının da ağır yara aldığı Hatay’da, bu tür arşiv kayıtları yalnızca nostaljik birer belge değil; aynı zamanda geleceğe dair dersler barındıran önemli tanıklıklar olarak öne çıkıyor. Kimi zaman hüzünlendiren, kimi zaman umut veren bu geçmiş yolculuğu, Antakya’nın dününü hatırlamanın ve yarını yeniden inşa etmenin anahtarlarından biri olarak görülüyor.