Depremin İzleri Ruh Sağlığında: Madde Kullanımı Gündemde

6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden 32 ay geçti. Hatay’da yaşanan fiziksel yıkımların yanı sıra, deprem sonrası ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkiler ve bazı mahallelerde madde kullanımının arttığı iddiaları gündeme geldi. Resmî veriler henüz paylaşılmadı.

Deprem sonrası ruhsal ve çevresel etkiler

6 Şubat 2023’te meydana gelen depremler, Hatay’da şehir yaşamını derinden etkiledi. Binalar, sosyal alanlar ve ekonomik yapılar büyük ölçüde zarar gördü. Uzmanlar, depremin yalnızca fiziksel yıkıma yol açmadığını, ruhsal sağlık üzerinde de kalıcı etkiler bıraktığını belirtiyor.

Hatay Tabip Odası Başkanı Sevdar Yılmaz, gazetemize yaptığı açıklamada deprem sonrası ortaya çıkan kentsel ve çevresel değişimlerin ruh sağlığı üzerindeki etkilerini detaylı şekilde değerlendirdi. Yılmaz, “Deprem sonrası şehir hızla devasa bir şantiyeye dönüştü. Beton santralleri, taş ocakları ve inşaat faaliyetleri yoğun şekilde devam ediyor. Bu durum sadece hava kalitesini bozmakla kalmıyor, aynı zamanda psikolojik sağlık üzerinde de ciddi bir yük oluşturuyor” dedi.
Yılmaz, hava kirleticilerinin yalnızca solunum yolu hastalıklarına yol açmadığını, ruhsal bozuklukların görülme riskini de artırdığını vurguladı: “Araştırmalar, hava kirliliğine maruz kalmanın depresyon, bipolar bozukluk ve şizofreni gibi rahatsızlıkları tetikleyebileceğini gösteriyor. İnşaat tozuna maruz kalan bireylerde kaygı düzeylerinde artış, uyku bozuklukları ve yaşam kalitesinde düşüş gözlemleniyor.”

Deprem sonrası dönemde çevresel stres faktörlerinin ruhsal sorunları daha da derinleştirdiğine dikkat çeken Yılmaz, şunları söyledi: “Kaybedilen evler, aile bireyleri, sosyal ilişkilerdeki kopmalar ve ekonomik belirsizlikler ruhsal hastalıkların artmasına zemin hazırlıyor. Özellikle depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu öne çıkarken, intihar ve madde bağımlılığı riskinde de yükseliş gözlemleniyor. Çevresel kirleticilerle birleşen bu yük, toplumsal huzursuzlukları da tetikliyor.”
Deprem bölgelerinde çalışan psikiyatri uzmanları ise konuya dair şunları ifade etti: “Madde kullanımı klinik gözlemde artış gösterdi ancak istatistik tutacak bir çalışmamız olmadı.” Bu açıklama, iddiaların gözlemlere dayandığını ancak henüz resmi bir veri bulunmadığını ortaya koyuyor.

Madde kullanımında artış iddiaları

Antakya ve Defne ilçelerinde bazı mahalle sakinleri, konteyner kentler ve çevresinde madde kullanımının arttığını öne sürüyor. Özellikle gençler arasında bu durumun yaygınlaştığı iddia edilirken, mahalle halkı huzursuzluk yaşadığını belirtiyor.
Resmî veriler henüz açıklanmazken, emniyet birimlerinin zaman zaman konteyner alanlarına yönelik operasyonlar düzenlediği ve çeşitli miktarlarda uyuşturucu ele geçirdiği biliniyor.

Meclis gündemine taşındı

CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, bölgede bağımlılık vakalarının arttığına dair şikâyetleri Meclis’e taşıdı. Kara, Hatay’da AMATEM bulunmamasını eleştirerek tedavi ve rehabilitasyon için kalıcı çözümler gerektiğini dile getirdi.

Uzmanlardan öneriler

Psikiyatri uzmanları, deprem sonrası madde kullanımında gözlemlenen artışın, ruhsal travmalar ve ekonomik belirsizlikle bağlantılı olabileceğini ifade ediyor. Uzmanlar, afet sonrası süreçlerde psikososyal destek ve toplum temelli ruh sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekiyor.